สมาธิสั้นในผู้ใหญ่ เป็นอย่างไร? อาการสมาธิสั้นในคนแก่ที่พึงสังเกต | Mahajitnakhon
(https://static.wixstatic.com/media/e4f607_496b827ce70a4af8820492368263946a~mv2.png/v1/fill/w_489,h_489,al_c,q_85,usm_0.66_1.00_0.01,enc_avif,quality_auto/e4f607_496b827ce70a4af8820492368263946a~mv2.png)
ADHD ในคนแก่ หรือภาวะสมาธิสั้นในคนแก่ เป็นภาวะทางความก้าวหน้าของระบบประสาทที่เกี่ยวข้องกับความลำบากตรากตรำด้านสมาธิ การจัดการเวลา การควบคุมแรงกระตุ้น การวางแผน และก็การทำงานให้เสร็จตามจุดมุ่งหมาย
หลายๆคนอาจรู้เรื่องว่า ADHD เป็นเรื่องของเด็กเท่านั้น แต่ว่าตามความเป็นจริง อาการสามารถสม่ำเสมอมาถึงวัยผู้ใหญ่ได้ เพียงบางทีอาจแสดงออกต่างจากวัยเด็ก ตัวอย่างเช่น ไม่ได้มอง "แก่นแก้ว" กระจ่างแจ้ง แต่ว่ามีปัญหาเรื่องวอกแวก ขี้ลืม ผลัดวันไปเรื่อยๆ จัดการงานยาก หรือมีความคิดว่าจะต้องใช้พลังมากกว่าคนอื่นในการทำสิ่งฐานรากให้เสร็จ
ADHD มีลักษณะเป็นรูปแบบสม่ำเสมอของ inattention แล้วก็/หรือ hyperactivity-impulsivity ที่ส่งผลต่อการใช้ชีวิตในหลายบริบท อย่างเช่น บ้าน สถานศึกษา หรือสถานที่สำหรับทำงาน
ADHD ในผู้ใหญ่เป็นยังไง
ADHD ย่อมาจาก Attention-Deficit Hyperactivity Disorder เป็นภาวะที่เกี่ยวโยงกับรูปแบบของสมาธิ การควบคุมพฤติกรรม รวมทั้งการจัดการหน้าที่ต่างๆในชีวิตประจำวัน
ในคนแก่ ADHD บางทีอาจไม่ได้แสดงออกเป็นการวิ่งไปมา ซน หรืออยู่ไม่นิ่งแบบที่มักมองเห็นในเด็ก แม้กระนั้นบางทีอาจแสดงออกผ่านความยุ่งยากในการจัดอันดับความสำคัญ เริ่มงานให้ทันเวลา ทำงานให้เสร็จตามที่ได้กำหนด จัดแจงเอกสาร ตอบข้อความ คิดแผนชีวิต หรือรักษาความสม่ำเสมอในกิจวัตรที่ทำเป็นประจำทุกวัน
อาการ ADHD เริ่มตั้งแต่วัยเด็กและสามารถต่อเนื่องไปสู่วัยผู้ใหญ่ได้ แต่ว่าในคนแก่ลักษณะของการเกิดอาการบางทีอาจดูต่างออกไปจากวัยเด็ก
สิ่งสำคัญคือ ADHD ไม่ได้แสดงว่าบุคคล "ไม่พากเพียร" หรือ "ไม่มีวินัย" เสมอไป แต่ว่าเกี่ยวข้องกับแนวทางการทำงานของสมองในด้าน attention, impulse control แล้วก็ executive function อย่างไรก็ดี การสรุปว่าเป็น ADHD จึงควรประเมินอย่างเป็นระบบ เนื่องจากว่าอาการคล้ายกันอาจเกิดขึ้นจากความเคร่งเครียด อาการ ADHD ผู้ใหญ่ ไม่สบายใจ กลัดกลุ้ม การนอนผิดปกติ หรือปัญหาเกี่ยวกับสุขภาพอื่นได้เหมือนกัน
ขี้ลืม วอกแวก ปล่อยเวลาไปโดยเปล่าประโยชน์ ใช่ ADHD ในผู้ใหญ่ไหม
ขี้ลืม วอกแวก หรือผัดวันประกันพรุ่งมิได้แสดงว่าเป็น ADHD เสมอ เพราะว่าพฤติกรรมต่างๆเหมือนอย่างที่ได้กล่าวมาเหล่านี้สามารถเกิดได้จากหลายกรณี เช่น ความตึงเครียดสะสม การนอนน้อย ภาวการณ์หมดไฟ ความรู้สึกกลุ้มใจ ภาวะกลัดกลุ้ม การใช้สารบางจำพวก หรือการมีภาระหน้าที่ชีวิตเยอะเกินไป
สิ่งที่ควรพินิจพิเคราะห์เป็น:
- อาการเกิดขึ้นสม่ำเสมอมานานหรือเปล่า
- มีผลต่อหลายบริบทหรือไม่ เช่น งาน บ้าน ความเชื่อมโยง การเรียน หรือการเงิน
- เคยมีลักษณะคล้ายคลึงกันตั้งแต่วัยเด็กหรือวัยเรียนหรือเปล่า
- พากเพียรจัดระบบหลายวิธีแล้วแต่ยังมีปัญหาซ้ำไหม
- อาการทำให้ชีวิตเสียหายหรือเกิดความทุกข์อย่างมีนัยสำคัญหรือไม่
การวินิจฉัย ADHD ในคนแก่จึงไม่ควรที่จะดูจากอาการเพียงข้อเดียว แต่ว่าจะต้องประเมินแบบระยะยาว ผลกระทบต่อชีวิต รวมทั้งแยกสภาวะอื่นที่อาจมีอาการคล้ายคลึงกัน การวินิจฉัย ADHD ในคนแก่ทำได้ยาก ปรึกษานักจิตวิทยา ADHD (https://www.mahajitnakhon.com/post/adult-adhd) เพราะว่าอาการบางอย่างอาจคล้ายกับภาวะอื่น ดังเช่น anxiety หรือ mood disorders
คำถามที่พบบ่อย
- ADHD ในคนแก่เกิดขึ้นใหม่ตอนโตได้ไหม
โดยทั่วไป ADHD เป็นภาวการณ์ทางความเจริญที่มีจุดเริ่มต้นตั้งแต่วัยเด็ก แต่อาการอาจพึ่งจะกระจ่างในวัยผู้ใหญ่เมื่อชีวิตมีความซับซ้อนขึ้น อาทิเช่น งาน ความสัมพันธ์ การเงิน หรือความรับผิดชอบที่มากขึ้น การคาดการณ์ ADHD ในผู้ใหญ่ก็เลยมักต้องมองประวัติในวัยเด็กหรือวัยศึกษาร่วมด้วย
- ขี้ลืม วอกแวก หรือปล่อยเวลาไปโดยเปล่าประโยชน์ แปลว่าเป็น ADHD ไหม
ไม่เสมอ อาการเหล่านี้อาจจะเกิดขึ้นได้ก็เพราะ ADHD ได้ แต่ว่าก็อาจจะเกิดขึ้นเนื่องมาจากความเคร่งเครียด การนอนน้อย วิตก ซึมเซา burnout หรือปัญหาเกี่ยวกับสุขภาพอื่น ควรต้องประเมินภาพรวม ไม่ควรสรุปจากอาการบางข้อเท่านั้น
- ADHD ในผู้ใหญ่ต่างจากความขี้เกียจอย่างไร
ความขี้เกียจเป็นคำทั่วๆไปที่มักใช้ตัดสินความประพฤติ ส่วน ADHD เกี่ยวเนื่องกับความยากแค้นด้าน attention, impulse control อาการ ADHD ผู้ใหญ่ และก็ executive function บุคคลที่มี ADHD ผู้คนจำนวนไม่ใช้น้อยบางทีอาจเพียรพยายามมากมาย แต่ยังมีปัญหาประเด็นการเริ่มงาน เรียบเรียง หรือทำงานให้เสร็จอย่างสม่ำเสมอ
- นักจิตวิทยาวินิจฉัย ADHD ได้ไหม
ขึ้นอยู่กับคุณสมบัติ บทบาทวิชาชีพ และระบบการให้บริการของแต่ละสถานพยาบาล การคาดการณ์ ADHD อาจต้องใช้ข้อมูลหลายด้าน เป็นต้นว่า ความเป็นมาอาการ แบบประเมิน การสัมภาษณ์ รวมทั้งการแยกสภาวะอื่น ถ้าเกิดปรารถนาวินิจฉัยหรือพิจารณาการใช้ยา บางทีอาจต้องพบจิตแพทย์หรือผู้ที่มีความเชี่ยวชาญที่เกี่ยวพันร่วมด้วย
- ADHD ในผู้ใหญ่รักษาได้ไหม
ADHD เป็นภาวการณ์ที่สามารถดูแลแล้วก็จัดการได้หลายแนวทาง ได้แก่ การให้ความรู้เกี่ยวกับ ADHD การปรับพฤติกรรม การวางระบบชีวิต จิตบำบัดบางแบบอย่าง และก็ในบางกรณีอาจมีการใช้ยาภายใต้การดูแลของแพทย์ หนทางที่เหมาะสมขึ้นกับอาการ ความร้ายแรง และก็บริบทของแต่ละคน
- ปรึกษาออนไลน์ได้ไหม
ได้ ถ้าหากเหมาะสมกับกรณีของผู้รับบริการ การขอคำแนะนำออนไลน์อาจช่วยให้เริ่มคุยเรื่องสมาธิ การจัดการงาน ความเคร่งเครียด แล้วก็ชีวิตประจำวันได้สบายขึ้น อย่างไรก็ตาม ถ้าเกิดปรารถนาการวิเคราะห์อย่างเป็นทางการหรือการรักษาด้านการแพทย์ อาจจะต้องได้รับการวัดเพิ่มเติมจากผู้ที่มีความชำนาญที่เหมาะสม
Final CTA
ถ้าเกิดคุณสงสัยว่าอาการเรื่องสมาธิ การจัดการเวลา ความเครียด หรือการทำงานบางทีอาจเกี่ยวกับ ADHD ในคนแก่ แล้วก็อยากได้เริ่มทำความเข้าใจสิ่งที่เกิดขึ้นกับตัวเองอย่างมีระบบ สามารถเล่าพื้นฐานให้คณะทำงาน ปรึกษานักจิตวิทยา ADHD ช่วยชี้แนะบริการที่สมควรได้อย่างเป็นส่วนตัว
ติดต่อและอ่านรายละเอียด ปรึกษานักจิตวิทยา ADHD ได้ที่ >> https://www.mahajitnakhon.com/post/adult-adhd (https://www.mahajitnakhon.com/post/adult-adhd)