โรคย้ำคิดย้ำทำ เช็กซ้ำ ล้างมือซ้ำ คิดวนซ้ำ ใช่ OCD ไหม? | Mahajitnakhon
(https://static.wixstatic.com/media/e4f607_e86cf6e9425f43eb8ffda0f397ba618f~mv2.png/v1/fill/w_577,h_577,al_c,q_85,usm_0.66_1.00_0.01,enc_avif,quality_auto/e4f607_e86cf6e9425f43eb8ffda0f397ba618f~mv2.png)
"เช็กประตูแล้ว แต่ว่าเพราะเหตุไรจำเป็นต้องกลับไปเช็กอีก?"
"ล้างมือไปแล้ว แม้กระนั้นยังรู้สึกว่าสะอาดไม่เพียงพอ"
"เรื่องบางเรื่องเกิดขึ้นในหัวบ่อยๆในขณะที่ไม่อยากคิด"
พฤติกรรมหรือความคิดพวกนี้เป็นสิ่งที่ผู้คนจำนวนมากบางทีอาจเคยพบในชีวิตประจำวัน ก็เลยนำไปสู่ปัญหาว่า เช็กซ้ำ ล้างมือซ้ำ หรือคิดวนซ้ำแบบไหนถึงเรียกว่า OCD?
OCD หรือ Obsessive-Compulsive Disorder เป็นสภาวะทางสุขภาพทางจิตที่เกี่ยวข้องกับความคิด ความรู้สึก หรือภาพในใจที่เกิดขึ้นบ่อยๆและไม่อยากที่จะให้เกิด รวมถึงความประพฤติปฏิบัติหรือพฤติกรรมบางสิ่งบางอย่างที่มีความคิดว่าจำเป็นต้องทำใหม่เพื่อลดความกลุ้มใจหรือความไม่ค่อยสบายใจ
การถูกใจความสะอาด การตรวจทานหลายครา หรือการคิดเรื่องเดิมเป็นประจำไม่ได้แปลว่าเป็น OCD เสมอไปนะ
การประเมิน OCD ควรต้องตรึกตรองหลายส่วนประกอบ ทั้งรูปแบบของความคิดและก็พฤติกรรม ระยะเวลา ความทุกข์ทรมานที่เกิดขึ้น รวมทั้งผลกระทบต่อการใช้ชีวิต ฉะนั้นบทความนี้จึงมิได้มีจุดหมายให้คนอ่านนำอาการไปประเมินหรือตัดสินตนเองว่าเป็น OCD แต่ว่าต้องการช่วยทำให้เข้าใจภาวการณ์นี้เยอะขึ้น และก็ทราบว่าเมื่อไรควรอ้อนวอนจากผู้ที่มีความชำนาญ
Obsessions เป็นยังไง?
Obsessions เป็นความนึกคิด ภาพในใจ หรือแรงกระตุ้นที่เกิดขึ้นบ่อยๆและก็ยากที่จะควบคุม หากแม้เจ้าตัวอาจไม่อยากให้เกิดความคิดเหล่านั้นก็ตาม
อาทิเช่น
- กลุ้มอกกลุ้มใจว่าตนเองอาจทำให้คนอื่นๆเกิดอันตราย
- กลัวการแปดเปื้อนหรือเชื้อโรค
- สงสัยบ่อยๆว่าตัวเองทำอะไรบางอย่างผิดหรือไม่
- มีความคิดหรือภาพที่ไม่อยากเกิดขึ้นในหัว
- ต้องการที่จะให้อะไรบางอย่างอยู่ในต้นแบบที่ "ถูก" หรือเพอร์เฟ็ค
(https://static.wixstatic.com/media/11062b_0157477181824cf69313af9883763862~mv2.jpg/v1/fill/w_617,h_411,al_c,q_80,usm_0.66_1.00_0.01,enc_avif,quality_auto/11062b_0157477181824cf69313af9883763862~mv2.jpg)
ความคิดกลุ่มนี้อาจส่งผลให้กำเนิดความกังวล ความกลัว ความรู้สึกตัวว่าตัวเองผิด หรือความรู้สึกหนักใจอย่างยิ่ง
Compulsions คืออะไร?
Compulsions เป็นพฤติกรรมหรือพฤติกรรมด้านจิตที่บุคคลคิดว่าต้องทำอีกครั้ง ที่จะตอบสนองต่อความนึกคิดหรือความรู้สึกบางสิ่ง หรือเพื่อเป็นการป้องกันและไม่ให้สิ่งที่กลัวเกิดขึ้น
Compulsion ไม่จำเป็นที่จะต้องเป็นความประพฤติที่คนอื่นมองเห็นเสมอ บางคนอาจมี Mental Compulsions หรือกระบวนการทำบางสิ่งบางอย่างซ้ำๆภายในความนึกคิด เช่น ท่องคำในใจ นับ หรือทวนความทรงจำซ้ำๆ
OCD มิได้เป็นเพียงแค่ "เป็นคนชอบความสะอาด" หรือ "เป็นคนคิดมาก" อาการ OCD แม้กระนั้นเป็นรูปแบบของความนึกคิดและพฤติกรรมที่สามารถนำมาซึ่งการก่อให้เกิดความทุกข์ใจรวมทั้งก่อกวนชีวิตได้อย่างเป็นจริงเป็นจัง
อาการหรือสัญญาณที่พึงสังเกต
OCD สามารถแสดงออกได้หลายต้นแบบ แล้วก็แต่ละคนอาจมีเนื้อหาของความคิดหรือความประพฤติที่แตกต่างกัน
ความคิดหรือความรู้สึกกลุ้มอกกลุ้มใจที่เกิดซ้ำ
บางบุคคลอาจมีความคิดที่เข้ามาในหัวบ่อยๆแม้ว่าจะพากเพียรหยุดคิด แม้กระนั้นก็กลับมาอีกความนึกคิดกลุ่มนี้บางทีอาจเกิดเรื่องที่เจ้าตัวไม่อยากคิด และบางคราวบางทีอาจขัดกับความเชื่อถือหรือค่าความนิยมของตน จึงทำให้รู้สึกกลัว ไม่ชอบ รู้สึกผิด หรือเปล่าบันเทิงใจ
ไม่ว่าจะมีความคิดใดก็ตามผุดขึ้นมา มิได้แสดงว่าเราอยากทำสิ่งนั้นจริงๆ
เพราะมันเป็นเพียงความคิด และก็เราสามารถเลือกได้ว่าต้องการจะลงมือทำไหม
ดูแลตนเองพื้นฐานเมื่อมีความคิดหรือพฤติกรรมบ่อยๆ
การดูแลตัวเองสามารถเป็นส่วนใดส่วนหนึ่งของการรับมือ แต่ไม่ควรใช้แทนการประมาณหรือการรักษาจากผู้ที่มีความเชี่ยวชาญ OCD คืออะไร (https://www.mahajitnakhon.com/post/ocd) โดยเฉพาะเมื่ออาการเริ่มก่อกวนชีวิต
สิ่งที่อาจช่วยได้ในพื้นฐานคือการสังเกตตัวเองโดย โดยทดลองบันทึกสิ่งต่างๆดังต่อไปนี้
"ความนึกคิดหรือความรู้สึกอะไรเกิดขึ้น?"
"เวลานี้ฉันทำอะไรเพื่อตนเองกระปรี้กระเปร่าขึ้น?"
"พฤติกรรมนั้นช่วยได้เพียงแค่ชั่วครั้งชั่วคราวไหม?"
ข้อมูลกลุ่มนี้สามารถนำไปใช้สำหรับในการคุย ปรึกษานักจิตวิทยา OCD ขอความเห็นอาการกับผู้ที่มีความชำนาญได้ และช่วยทำให้เห็นลักษณะของปัญหา นอกจากนั้น การนอนให้พอเพียง กินอาหารอย่างสม่ำเสมอ ออกกำลังกายตามความเหมาะสม และก็จัดเวลาพัก ล้วนเป็นส่วนใดส่วนหนึ่งของการรักษาสุขภาพโดยรวม ถึงแม้สิ่งพวกนี้จะไม่ได้ทำให้ OCD หายไปโดยตรงก็ตาม
⚠️อย่าคาดการณ์ด้วยการค้นหาอาการบนอินเทอร์เน็ต เช็กแบบทดสอบซ้ำๆหรือถามคนรอบตัวเพื่อเชื่อมั่น เพราะเหตุว่าในบางบุคคลการกระทำสืบเสาะหาความแน่ใจซ้ำๆบางทีอาจแปลงเป็นส่วนหนึ่งส่วนใดของวงจรความรู้สึกกลุ้มอกกลุ้มใจได้
สิ่งจำเป็นกว่าการนับปริมาณครั้ง เป็นวิธีการทำความเข้าใจว่าเกิดแนวคิดหรือความรู้สึกอะไรขึ้น มีพฤติกรรมอะไรตามมา พฤติกรรมนั้นมีหน้าที่เช่นไร แล้วก็ทั้งหมดทั้งปวงกำลังสร้างความทุกข์หรือรบกวนชีวิตเท่าไร
หากคุณรู้สึกว่าความนึกคิดหรือพฤติกรรมต่างๆพวกนี้เริ่มควบคุมชีวิต ใช้เวลาเพิ่มมากขึ้น หรือทำให้จำต้องเลี่ยงสิ่งต่างๆการ นัดพบคุยกับผู้ที่มีความชำนาญ โรคย้ำคิดย้ำทำ ด้านที่เกี่ยวข้องกับสุขภาพจิต จะช่วยทำให้ได้รับการคาดคะเนอย่างมีระบบ แล้วก็สามารถร่วมกันวางแผนจัดแจงแล้วก็รับมือที่เหมาะสมกับคุณได้
⚠️ แม้ยังไม่มั่นใจในอาการที่เป็นอยู่ ควรจะทำนัดขอความเห็นผู้เชี่ยวชาญ เพื่อได้รับข้อเสนอแนะเเละแนวทางการจัดการอย่างเหมาะสม
(https://static.wixstatic.com/media/11062b_241f931f708549a9bec32e81200cc925~mv2.jpeg/v1/fill/w_585,h_390,al_c,q_80,usm_0.66_1.00_0.01,enc_avif,quality_auto/11062b_241f931f708549a9bec32e81200cc925~mv2.jpeg)
สามารถอ่านรายละเอียด ปรึกษานักจิตวิทยา OCD ได้ที่ >> https://www.mahajitnakhon.com/post/ocd (https://www.mahajitnakhon.com/post/ocd)