โรคย้ำคิดย้ำทำ เช็กซ้ำ ล้างมือซ้ำ คิดวนซ้ำ ใช่ OCD ไหม? | Mahajitnakhon
(https://static.wixstatic.com/media/e4f607_e86cf6e9425f43eb8ffda0f397ba618f~mv2.png/v1/fill/w_577,h_577,al_c,q_85,usm_0.66_1.00_0.01,enc_avif,quality_auto/e4f607_e86cf6e9425f43eb8ffda0f397ba618f~mv2.png)
"เช็กประตูแล้ว แต่เพราะอะไรต้องกลับไปเช็กอีก?"
"ล้างมือไปแล้ว แต่ยังมีความคิดว่าสะอาดน้อยเกินไป"
"เรื่องบางเรื่องเกิดขึ้นในหัวซ้ำๆในขณะที่ไม่ต้องการที่จะอยากคิด"
การกระทำหรือความคิดเหล่านี้เป็นสิ่งที่ผู้คนจำนวนไม่ใช้น้อยบางทีอาจเคยเจอในชีวิตประจำวัน ก็เลยกระตุ้นให้เกิดปริศนาว่า เช็กซ้ำ ล้างมือซ้ำ หรือคิดวนซ้ำแบบไหนถึงเรียกว่า OCD?
OCD หรือ Obsessive-Compulsive Disorder เป็นภาวการณ์ทางสุขภาพเกี่ยวกับจิตที่เกี่ยวโยงกับความคิด ความรู้สึก หรือภาพในใจที่เกิดขึ้นซ้ำๆและไม่ต้องการให้เกิด รวมทั้งพฤติกรรมหรือพฤติกรรมบางสิ่งที่มีความคิดว่าจะต้องทำใหม่เพื่อลดความหนักใจหรือความไม่สบายใจ
การถูกใจความสะอาด การตรวจดูหลายครั้ง หรือการคิดเรื่องเดิมเป็นประจำไม่ได้หมายความว่าเป็น OCD เสมอนะ
การวัด OCD ควรต้องไตร่ตรองหลายส่วนประกอบ ทั้งยังรูปแบบของความคิดและความประพฤติ ระยะเวลา ความทุกข์ทรมานที่เกิดขึ้น และผลพวงต่อการใช้ชีวิต โดยเหตุนี้บทความนี้จึงไม่ได้มีจุดประสงค์ให้ผู้อ่านนำอาการไปประเมินหรือวินิจฉัยตัวเองว่าเป็น OCD แต่ว่าปรารถนาช่วยทำให้รู้เรื่องภาวการณ์นี้มากเพิ่มขึ้น และก็รู้ว่าเมื่อใดควรวิงวอนจากผู้ที่มีความชำนาญ
Obsessions คืออะไร?
Obsessions เป็นความนึกคิด ภาพในใจ หรือแรงกระตุ้นที่เกิดขึ้นซ้ำๆและยากที่จะควบคุม ถึงแม้เจ้าตัวบางทีอาจไม่อยากที่จะให้เกิดแนวคิดเหล่านั้นก็ตาม
ยกตัวอย่างเช่น
- วิตกกังวลว่าตนเองอาจส่งผลให้คนอื่นเป็นอันตราย
- กลัวการแปดเปื้อนหรือเชื้อโรค
- สงสัยซ้ำๆว่าตนเองทำบางอย่างไม่ถูกหรือไม่
- มีความคิดหรือภาพที่ไม่ต้องการที่จะอยากเกิดขึ้นในหัว
- ต้องการที่จะให้บางสิ่งอยู่ในรูปแบบที่ "ถูกต้อง" หรือสมบูรณ์แบบ
(https://static.wixstatic.com/media/11062b_0157477181824cf69313af9883763862~mv2.jpg/v1/fill/w_617,h_411,al_c,q_80,usm_0.66_1.00_0.01,enc_avif,quality_auto/11062b_0157477181824cf69313af9883763862~mv2.jpg)
ความนึกคิดเหล่านี้อาจส่งผลให้เกิดความรู้สึกกังวล ความกลัว ความรู้สึกผิด หรือความกังวลอย่างยิ่ง
Compulsions เป็นอย่างไร?
Compulsions คือพฤติกรรมหรือการกระทำทางจิตที่บุคคลคิดว่าจำต้องทำอีกครั้ง เพื่อตอบสนองต่อความคิดหรือความรู้สึกบางสิ่งบางอย่าง หรือเพื่อป้องกันไม่ให้สิ่งที่กลัวเกิดขึ้น
Compulsion ไม่จำเป็นที่จะต้องเป็นความประพฤติปฏิบัติที่คนอื่นๆมองเห็นเสมอ บางคนอาจมี Mental Compulsions หรือแนวทางการทำบางอย่างซ้ำๆข้างในความคิด ตัวอย่างเช่น ท่องคำในใจ นับ หรือทวนความทรงจำบ่อยๆ
OCD มิได้หมายความว่าเพียงแต่ "เป็นคนชอบความสะอาด" หรือ "เป็นคนคิดมาก" อาการ OCD แม้กระนั้นเป็นรูปแบบของความนึกคิดรวมทั้งความประพฤติปฏิบัติซึ่งสามารถกระตุ้นให้เกิดความทุกข์ใจรวมทั้งรบกวนชีวิตได้อย่างเป็นจริงเป็นจัง
อาการหรือสัญญาณที่พึงสังเกต
OCD สามารถแสดงออกได้หลายรูปแบบ และก็แต่ละคนอาจมีเนื้อหาของความคิดหรือความประพฤติปฏิบัติที่ไม่เหมือนกัน
ความคิดหรือความไม่ค่อยสบายใจที่เกิดซ้ำ
บางบุคคลอาจมีความคิดที่เข้ามาในหัวซ้ำๆแม้ว่าจะพยายามหยุดคิด แต่ก็กลับมาอีกความนึกคิดพวกนี้บางทีอาจเกิดเรื่องที่เจ้าตัวไม่ต้องการที่จะอยากคิด รวมทั้งบางครั้งบางคราวอาจขัดกับความเชื่อหรือค่านิยมของตัวเอง ก็เลยทำให้มีความรู้สึกกลัว ไม่ชอบ รู้สึกไม่ถูก ไหมบันเทิงใจ
ไม่ว่าจะมีความคิดใดก็ตามผุดขึ้นมา มิได้แสดงว่าเราต้องการทำสิ่งนั้นจริงๆ
เพราะเหตุว่ามันเป็นเพียงความคิด และก็เราสามารถเลือกได้ว่าอยากจะลงมือทำหรือไม่
ดูแลตนเองเบื้องต้นเมื่อมีความคิดหรือความประพฤติปฏิบัติซ้ำๆ
การดูแลตัวเองสามารถเป็นส่วนหนึ่งของการต่อกร แม้กระนั้นไม่ควรใช้แทนการคาดการณ์หรือการรักษาจากผู้ชำนาญ OCD คืออะไร โดยยิ่งไปกว่านั้นเมื่ออาการเริ่มก่อกวนชีวิต
สิ่งที่อาจช่วยได้ในเบื้องต้นเป็นการสังเกตตนเองโดย โดยทดลองบันทึกสิ่งต่างๆดังนี้
"ความคิดหรือความรู้สึกอะไรเกิดขึ้น?"
"ในตอนนั้นฉันทำอะไรเพื่อให้ตนเองรู้สึกดีขึ้น?"
"ความประพฤติปฏิบัตินั้นช่วยได้เพียงชั่วครั้งคราวหรือเปล่า?"
ข้อมูลกลุ่มนี้สามารถนำไปใช้สำหรับเพื่อการคุย ปรึกษานักจิตวิทยา OCD ปรึกษาอาการกับผู้ที่มีความชำนาญได้ และช่วยให้มองเห็นลักษณะของปัญหา นอกเหนือจากนั้น การนอนให้พอเพียง ทานอาหารอย่างสม่ำเสมอ ออกกำลังกายตามความเหมาะสม และจัดเวลาพัก ล้วนเป็นส่วนหนึ่งของการดูแลรักษาสุขภาพโดยรวม หากแม้สิ่งพวกนี้จะมิได้ทำให้ OCD หายไปโดยตรงก็ตาม
⚠️อย่าคาดเดาด้วยการค้นหาอาการบนอินเทอร์เน็ต เช็กข้อสอบซ้ำๆหรือถามคนรอบตัวเพื่อให้มั่นใจ เพราะในบางบุคคลความประพฤติปฏิบัติค้นหาความมั่นใจซ้ำๆบางทีอาจกลายเป็นส่วนหนึ่งของวงจรความรู้สึกกังวลได้
สิ่งสำคัญกว่าการนับจำนวนครั้ง คือกระบวนการทำความรู้ความเข้าใจว่าเกิดแนวคิดหรือความรู้สึกอะไรขึ้น มีความประพฤติอะไรตามมา ความประพฤตินั้นมีบทบาทยังไง แล้วก็ทั้งผองกำลังสร้างความทุกข์ใจหรือก่อกวนชีวิตมากแค่ไหน
แม้คุณมีความคิดว่าความนึกคิดหรือพฤติกรรมต่างๆพวกนี้เริ่มควบคุมชีวิต ใช้เวลาเพิ่มมากขึ้น หรือทำให้จำต้องหลีกเลี่ยงสิ่งต่างๆการ นัดสนทนากับผู้ที่มีความชำนาญ ปรึกษานักจิตวิทยา OCD (https://www.mahajitnakhon.com/post/ocd) ด้านสุขภาพจิต จะช่วยทำให้ได้รับการคาดคะเนอย่างมีระบบ และก็สามารถด้วยกันวางแผนจัดแจงแล้วก็ต่อกรที่เหมาะสมกับคุณได้
⚠️ ถ้าหากยังคลุมเคลือในอาการที่เป็นอยู่ ควรทำนัดปรึกษาผู้ที่มีความชำนาญ เพื่อได้รับข้อเสนอเเละขั้นตอนการต่อกรอย่างเหมาะควร
(https://static.wixstatic.com/media/11062b_241f931f708549a9bec32e81200cc925~mv2.jpeg/v1/fill/w_585,h_390,al_c,q_80,usm_0.66_1.00_0.01,enc_avif,quality_auto/11062b_241f931f708549a9bec32e81200cc925~mv2.jpeg)
คลิ๊กอ่านรายละเอียด อาการ OCD ได้ตามนี้ >> https://www.mahajitnakhon.com/post/ocd (https://www.mahajitnakhon.com/post/ocd)