อาการ OCD เช็กซ้ำ ล้างมือซ้ำ คิดวนซ้ำ ใช่ OCD ไหม? | Mahajitnakhon
(https://static.wixstatic.com/media/e4f607_e86cf6e9425f43eb8ffda0f397ba618f~mv2.png/v1/fill/w_577,h_577,al_c,q_85,usm_0.66_1.00_0.01,enc_avif,quality_auto/e4f607_e86cf6e9425f43eb8ffda0f397ba618f~mv2.png)
"เช็กประตูแล้ว แต่ว่าเพราะอะไรจำเป็นต้องกลับไปเช็กอีก?"
"ล้างมือไปแล้ว แต่ว่ายังรู้สึกว่าสะอาดไม่พอ"
"เรื่องบางเรื่องเกิดขึ้นในหัวบ่อยๆทั้งๆที่ไม่ต้องการที่จะอยากคิด"
การกระทำหรือความคิดเหล่านี้เป็นสิ่งที่คนจำนวนไม่น้อยอาจเคยเจอในชีวิตประจำวัน จึงนำมาซึ่งการก่อให้เกิดปริศนาว่า เช็กซ้ำ ล้างมือซ้ำ หรือคิดวนซ้ำแบบไหนถึงเรียกว่า OCD?
OCD หรือ Obsessive-Compulsive Disorder เป็นภาวะทางสุขภาพที่เกิดขึ้นกับจิตที่เกี่ยวกับความนึกคิด ความรู้สึก หรือภาพในใจที่เกิดขึ้นบ่อยๆและไม่ต้องการให้กำเนิด รวมทั้งความประพฤติหรือพฤติกรรมอะไรบางอย่างที่รู้สึกว่าจำเป็นต้องทำซ้ำเพื่อลดความไม่สาบายใจหรือความรู้สึกหนักใจ
การถูกใจความสะอาด การวิเคราะห์หลายคราว หรือการคิดเรื่องเดิมเสมอๆไม่ได้มีความหมายว่าเป็น OCD เสมอนะ
การคาดคะเน OCD จำเป็นจะต้องพิเคราะห์หลายองค์ประกอบ ทั้งยังลักษณะของความนึกคิดและการกระทำ ระยะเวลา ความทุกข์ที่เกิดขึ้น แล้วก็ผลกระทบต่อการใช้ชีวิต ด้วยเหตุผลดังกล่าวบทความนี้จึงมิได้มีจุดประสงค์ให้นักอ่านนำอาการไปประเมินหรือตัดสินตัวเองว่าเป็น OCD แม้กระนั้นอยากช่วยให้รู้เรื่องสภาวะนี้มากขึ้นเรื่อยๆ และก็ทราบดีว่าเมื่อไรควรจะอ้อนวอนจากผู้ที่มีความชำนาญ
Obsessions เป็นอย่างไร?
Obsessions คือความนึกคิด ภาพในใจ หรือแรงผลักดันที่เกิดขึ้นซ้ำๆรวมทั้งยากที่จะควบคุม แม้เจ้าตัวบางทีอาจไม่อยากให้เกิดแนวคิดเหล่านั้นก็ตาม
เป็นต้นว่า
- หนักใจว่าตนเองอาจจะก่อให้คนอื่นๆเกิดอันตราย
- กลัวการแปดเปื้อนหรือเชื้อโรค
- สงสัยบ่อยๆว่าตนเองทำบางสิ่งผิดหรือไม่
- มีความคิดหรือภาพที่ไม่ได้อยากต้องการเกิดขึ้นในหัว
- ต้องการที่จะให้บางสิ่งบางอย่างอยู่ในแบบอย่างที่ "ถูก" หรือเพอร์เฟ็ค
(https://static.wixstatic.com/media/11062b_0157477181824cf69313af9883763862~mv2.jpg/v1/fill/w_617,h_411,al_c,q_80,usm_0.66_1.00_0.01,enc_avif,quality_auto/11062b_0157477181824cf69313af9883763862~mv2.jpg)
ความคิดเหล่านี้อาจจะส่งผลให้กำเนิดความรู้สึกวิตกกังวล ความหวาดกลัว ความรู้สึกว่าตัวเองผิด หรือความไม่ค่อยสบายใจอย่างยิ่ง
Compulsions เป็นอย่างไร?
Compulsions คือความประพฤติหรือความประพฤติทางจิตใจที่บุคคลมีความคิดว่าจะต้องทำอีกครั้ง ที่จะตอบสนองต่อความนึกคิดหรือความรู้สึกอะไรบางอย่าง หรือเพื่อป้องกันไม่ให้สิ่งที่กลัวเกิดขึ้น
Compulsion ไม่จำเป็นที่ต้องเป็นความประพฤติปฏิบัติที่บุคคลอื่นแลเห็นเสมอ บางบุคคลอาจมี Mental Compulsions หรือกระบวนการทำบางสิ่งซ้ำๆด้านในความคิด อาทิเช่น ท่องคำในใจ นับ หรือทวนความจำซ้ำๆ
OCD มิได้ซึ่งก็คือเพียงแต่ "เป็นคนชอบความสะอาด" หรือ "เป็นคนคิดมาก" บำบัด OCD แต่ว่าเป็นลักษณะของความคิดและการกระทำที่สามารถนำมาซึ่งการก่อให้เกิดความทุกข์ใจรวมทั้งก่อกวนชีวิตได้อย่างมีนัยสำคัญ
อาการหรือสัญญาณที่พึงสังเกต
OCD สามารถแสดงออกได้หลายแบบ และก็แต่ละคนอาจมีเนื้อหาของความคิดหรือความประพฤติที่แตกต่าง
ความนึกคิดหรือความไม่สาบายใจที่เกิดซ้ำ
บางคนอาจมีความนึกคิดที่เข้ามาในหัวบ่อยๆแม้จะเพียรพยายามหยุดคิด แม้กระนั้นก็กลับมาอีกความนึกคิดพวกนี้บางทีอาจเกิดเรื่องที่เจ้าตัวไม่อยากคิด รวมทั้งบางเวลาบางทีอาจขัดกับความศรัทธาหรือค่านิยมของตนเอง ก็เลยทำให้เกิดความรู้สึกกลัว ไม่ชอบ รู้สึกผิด หรือเปล่าสบายใจ
ไม่ว่าจะมีความคิดใดก็ตามผุดขึ้นมา มิได้แสดงว่าพวกเราอยากได้ทำสิ่งนั้นจริงๆ
เนื่องจากมันเป็นเพียงแค่ความคิด และเราสามารถเลือกได้ว่าต้องการจะลงมือกระทำหรือไม่
ดูแลตนเองเบื้องต้นเมื่อมีความคิดหรือความประพฤติบ่อยๆ
การดูแลตนเองสามารถเป็นส่วนหนึ่งของการจัดการ แต่ว่าไม่ควรใช้แทนการประเมินหรือการดูแลรักษาจากผู้ชำนาญ อาการ OCD โดยเฉพาะอย่างยิ่งเมื่ออาการเริ่มก่อกวนชีวิต
สิ่งที่บางทีอาจช่วยได้ในเบื้องต้นเป็นการสังเกตตนเองโดย โดยทดลองบันทึกสิ่งต่างๆดังนี้
"ความนึกคิดหรือความรู้สึกอะไรเกิดขึ้น?"
"ขณะนั้นฉันทำอะไรเพื่อให้ตนเองรู้สึกดีขึ้น?"
"ความประพฤตินั้นช่วยได้เพียงชั่วคราวไหม?"
ข้อมูลกลุ่มนี้สามารถเอาไปใช้ในการเสวนา บำบัด OCD ขอความเห็นอาการกับผู้ที่มีความเชี่ยวชาญได้ รวมทั้งช่วยให้เห็นลักษณะของปัญหา นอกเหนือจากนี้ การนอนให้เพียงพอ รับประทานอาหารอย่างสม่ำเสมอ บริหารร่างกายตามสมควร และก็จัดเวลาพัก ล้วนเป็นส่วนใดส่วนหนึ่งของการดูแลรักษาสุขภาพโดยรวม แม้สิ่งเหล่านี้จะมิได้ทำให้ OCD หายไปโดยตรงก็ตาม
⚠️อย่าคาดการณ์ด้วยการค้นหาอาการบนอินเทอร์เน็ต เช็กข้อสอบซ้ำๆหรือถามคนรอบข้างเพื่อให้เชื่อมั่น เนื่องจากในบางบุคคลการกระทำแสวงหาความเชื่อมั่นซ้ำๆอาจแปลงเป็นส่วนหนึ่งของวงจรความวิตกกังวลได้
สิ่งสำคัญกว่าการนับปริมาณครั้ง เป็นกระบวนการทำความรู้ความเข้าใจว่าเกิดความคิดหรือความรู้สึกอะไรขึ้น มีความประพฤติอะไรตามมา ความประพฤติปฏิบัตินั้นมีบทบาทเช่นไร รวมทั้งทั้งสิ้นกำลังสร้างความทุกข์ใจหรือก่อกวนชีวิตเท่าไร
แม้คุณรู้สึกว่าความนึกคิดหรือการกระทำที่ถูกกล่าวมาแล้วเหล่านี้เริ่มควบคุมชีวิต ใช้เวลามากเพิ่มขึ้น หรือทำให้จำเป็นต้องเลี่ยงสิ่งต่างๆการ นัดพบเสวนากับผู้ที่มีความชำนาญ บำบัด OCD (https://www.mahajitnakhon.com/post/ocd) ด้านสุขภาพจิต จะช่วยทำให้ได้รับการประเมินอย่างเป็นระบบ และก็สามารถด้วยกันวางแผนจัดแจงรวมทั้งจัดการที่เหมาะสมกับคุณได้
⚠️ แม้ยังคลุมเคลือในอาการที่เป็นอยู่ ควรจะทำนัดหมายปรึกษาผู้ที่มีความเชี่ยวชาญ เพื่อได้รับคำแนะนำเเละกรรมวิธีรับมืออย่างเหมาะสม
(https://static.wixstatic.com/media/11062b_241f931f708549a9bec32e81200cc925~mv2.jpeg/v1/fill/w_585,h_390,al_c,q_80,usm_0.66_1.00_0.01,enc_avif,quality_auto/11062b_241f931f708549a9bec32e81200cc925~mv2.jpeg)
สนใจอ่านรายละเอียด ปรึกษานักจิตวิทยา OCD ได้ตามนี้ >> https://www.mahajitnakhon.com/post/ocd (https://www.mahajitnakhon.com/post/ocd)