ปรึกษานักจิตวิทยา ความเครียด @@ อาการที่ควรสังเกตและผลพวงต่อชีวิตประจำวัน

[www.SeoNo1.co.th]

 รักษาความเครียด เป็นอย่างไร? อาการที่พึงสังเกตและก็ผลกระทบต่อชีวิตประจำวัน



ความเครียดเป็นปฏิกิริยาปกติของร่างกายและจิตใจเมื่อจำเป็นต้องพบเจอแรงกดดัน ความเปลี่ยนแปลง หรือสถานการณ์ที่จะต้องใช้พลังสำหรับเพื่อการปรับพฤติกรรม แต่ว่าเมื่อความเครียดเกิดขึ้นตลอดเป็นเวลานาน และไม่มีช่วงฟื้นที่เพียงพอ ความเครียดอาจจะเริ่มต้นสะสมกระทั่งส่งผลต่อร่างกาย อารมณ์ ความนึกคิด  อาการเครียดสะสม  ความประพฤติ การนอน การทำงาน รวมทั้งความเกี่ยวข้องได้

ความเครียดสะสมเป็นอย่างไร

ความเครียดสะสม คือสภาวะที่ร่างกายและจิตใจจำเป็นต้องเผชิญแรงกดดันตลอดเป็นระยะเวลานาน จนระบบการฟื้นตัวตามปกติเริ่มไม่เพียงพอ ความเครียดชนิดนี้บางทีอาจมิได้มีสาเหตุจากสถานะการณ์ใหญ่เพียงครั้งเดียว แต่ว่าอาจเป็นเพราะเนื่องจากภาระหน้าที่เล็กๆหลายเรื่องที่สะสมตลอด ดังเช่น งานที่บีบคั้น ความรับผิดชอบในครอบครัว ปัญหาที่เกี่ยวข้องกับการเงิน ความเกี่ยวข้อง การเล่าเรียน หรือการพักผ่อนน้อยเกินไป

บางกรณี ความเครียดอาจยังคงส่งผลต่อร่างกายและจิตใจแม้สิ่งเร้าไม่ได้อยู่ตรงหน้าแล้ว เป็นต้นว่า การคิดวนถึงปัญหาเดิม ความกลุ้มอกกลุ้มใจล่วงหน้า หรือความจำเกี่ยวกับเรื่องราวที่บีบคั้น ความเครียดสะสม หรือ chronic stress อาจดำเนินต่อได้ถึงแม้ สิ่งเร้าความเครียด หรือ stressor มิได้อยู่ข้างหน้าโดยตรง เนื่องจากว่าความจำหรือการนึกถึงสิ่งนั้นสามารถทำให้ผลพวงดำเนินต่อได้

อาการหรือสัญญาณที่พึงสังเกต
อาการเครียดสะสมสามารถแสดงออกได้หลายด้าน ทั้งทางร่างกาย อารมณ์ ความคิด และการกระทำ บางบุคคลอาจรู้สึกอ่อนล้าง่าย นอนไม่หลับ หรือเมื่อยบ่อยมาก ในเวลาที่บางคนอาจแสดงออกผ่านความหงุดหงิด สมาธิต่ำลง  บำบัดความเครียด  หรือมีความคิดว่าตนเองไม่สามารถที่จะจัดการเรื่องเดิมๆได้เหมือนเก่า



สัญญาณที่พึงสังเกต อาทิเช่น:

- เหน็ดเหนื่อยง่าย แม้พักแล้วหลังจากนั้นก็ยังรู้สึกไม่สดชื่น
- นอนไม่หลับ หลับยาก ตื่นช่วงดึก หรือนอนมากแตกต่างจากปกติ
- ปวดศีรษะ ปวดคอ บ่า ไหล่ หรือปวดเมื่อยตามร่างกาย
- ใจสั่น แน่นหน้าอก หายใจไม่ทั่วท้อง หรือรู้สึกตึงในร่างกาย
- สมาธิต่ำลง ดำเนินงานช้าลง หรือตกลงใจยากขึ้น
- หงุดหงิดง่าย อารมณ์ไว หรือรู้สึกควบคุมอารมณ์ได้ยาก
- คิดวนซ้ำเกี่ยวกับปัญหาเดิมๆ
- รู้สึกบีบคั้นตลอดเวลา ถึงแม้อยู่ในตอนที่ควรจะพัก
- เบื่อ ไม่ต้องการที่จะอยากทำสิ่งที่เคยทำเป็นตามเดิม
- รับประทานเพิ่มขึ้นเรื่อยๆหรือลดลงจากเดิม
- หลบหลีกคน งาน หรือสถานการณ์ที่เคยรับมือได้
- คิดว่าร่างกายแล้วก็หัวใจอยู่ในสภาวะ "ตึง" ตลอดเวลา

เครียดสะสมต่างจากความเครียดทั่วๆไปอย่างไร

ความเครียดทั่วๆไปมักเกิดขึ้นเมื่อมีเหตุการณ์หรือแรงกดดันเฉพาะหน้า ยกตัวอย่างเช่น งานเร่ง การสอบ การประชุมสำคัญ หรือการตัดสินใจที่ก่อให้เกิดผลกระทบต่อชีวิต เมื่อเหตุการณ์ผ่านไป ร่างกายและจิตใจมักค่อยๆกลับสู่ภาวการณ์ปกติ

แต่ว่า ความเครียดสะสม มักเกิดขึ้นเมื่อแรงกดดันดำเนินสม่ำเสมอเป็นเวลานาน หรือเกิดซ้ำจนร่างกายและจิตใจไม่มีเวลาฟื้นพอเพียง อาการก็เลยอาจมิได้หายไปง่ายหากแม้จบงานหนึ่งไปแล้ว ด้วยเหตุว่ายังมีแรงกดดันอื่นรออยู่ หรือมีความไม่สาบายใจที่ยังดำเนินต่อในความนึกคิด

ความเครียดสะสมมีผลต่อชีวิตประจำวันยังไง

ความเครียดสะสมบางทีอาจมีผลต่อชีวิตหลายด้าน ไม่ใช่เฉพาะความรู้สึกเครียดในใจแค่นั้น แต่รวมถึงร่างกาย งาน ความเกี่ยวข้อง แล้วก็การดูแลตัวเอง

ผลต่อสภาพร่างกาย
ร่างกายบางทีอาจอยู่ในสภาวะตื่นตัวตลอด ทำให้มีการเกิดอาการ ตัวอย่างเช่น ปวดหัว กล้ามตึง ปวดท้อง ใจสั่น เมื่อยล้า ปรึกษานักจิตวิทยา ความเครียด   หรือคุณภาพการนอนลดลง ถ้าหากมิได้รับการจัดการ ความเครียดเรื้อรังอาจเพิ่มการเสี่ยงต่อปัญหาสุขภาพหลายด้าน ความเครียดที่มิได้รับการจัดการอาจเกี่ยวพันกับปัญหาด้านสุขภาพ ดังเช่นว่า ภาวะความดันโลหิตสูง โรคหัวใจ โรคหลอดเลือดสมอง โรคอ้วน และเบาหวาน

ผลต่ออารมณ์รวมทั้งความคิด
คนที่มีความเครียดสะสมบางทีอาจรู้สึกอารมณ์เสียง่าย ตื่นตระหนก คิดวน สมาธิน้อยลง หรือคิดว่าจัดการเรื่องกล้วยๆๆได้ยากกว่าธรรมดา ความเครียดเรื้อรังสามารถเพิ่มความเสี่ยงต่อปัญหาที่เกิดขึ้นทางร่างกายและจิตใจหลายด้าน อาทิเช่น anxiety, depression, sleep problems และก็ memory/concentration impairment

ผลต่อการทำงานหรือการศึกษาเล่าเรียน
ความเครียดสะสมอาจจะเป็นผลให้สมรรถนะต่ำลง หากแม้บุคคลยังดำเนินการหรือศึกษาต่อไปได้ อาจมีอาการดังเช่นว่า ดำเนินงานช้าลง พลาดเนื้อหาง่ายขึ้น ตัดสินใจยากขึ้น หรือรู้สึกไม่มีแรงก่อนเริ่มงาน

ผลต่อความสัมพันธ์
เมื่อร่างกายและก็หัวใจอยู่ในสภาวะตึงสม่ำเสมอ บุคคลอาจมีความทรหดอดทนน้อยลง หงุดหงิดง่าย ไม่ได้อยากคุย หรือติดต่อสื่อสารกับคนรอบข้างได้ยากขึ้น นำมาซึ่งการทำให้ความเกี่ยวพันกำเนิดความเข้าใจผิดหรือความเครียดซ้ำ

ผลต่อความประพฤติปฏิบัติการดูแลตนเอง
บางบุคคลอาจจะเริ่มกินไม่เป็นเวลา นอนไม่เป็นเวลา ดื่มคาเฟอีนมากขึ้น ใช้สารบางอย่างเพื่อความเครียดน้อยลง หรือหลีกเลี่ยงงานรวมทั้งคนรอบกาย ซึ่งอาจทำให้วงจรความเครียดดำเนินต่อไป

การปรึกษาหารือและขอคำแนะนำและจิตบำบัดช่วยอะไรได้บ้าง
การขอคำแนะนำและก็จิตบำบัดสามารถช่วยทำให้ผู้รับบริการทำความเข้าใจความเครียดสะสมอย่างเป็นระบบ ไม่ใช่เพียงมองว่า "เครียดเพราะว่างานเยอะ" แม้กระนั้นตรวจว่าความเครียดเกี่ยวพันกับต้นเหตุใดบ้าง อย่างเช่น รูปแบบความคิด ความหวังต่อตัวเอง ขอบเขตชีวิต ความข้องเกี่ยว การพักผ่อน และก็วิธีรับมือที่ใช้ในตอนนี้

หลักสำคัญที่การหารือรวมทั้งจิตบำบัดบางทีอาจช่วยได้ ตัวอย่างเช่น:

- สำรวจมูลเหตุของความเครียดและก็สาเหตุที่ทำให้อาการดำรงอยู่
- ทำความเข้าใจแบบความคิดที่เพิ่มแรงกดดัน เป็นต้นว่า จำเป็นต้องทำให้สมบูรณ์แบบ หรือกลัวทำให้คนอื่นผิดหวัง
- พินิจสัญญาณทางร่างกายแล้วก็อารมณ์ก่อนอาการร้ายแรงขึ้น
- วางแผน coping strategies  บำบัดความเครียด  ที่เหมาะสมกับบริบทชีวิตจริง
- ฝึกหัดการตั้งขอบเขตกับงาน ความเกี่ยวเนื่อง หรือความรับผิดชอบ
- จัดระบบการพักผ่อน การฟื้นตัว แล้วก็การดูแลตัวเอง
- ตรวจผลกระทบของความเครียดต่อความข้องเกี่ยวและก็การสื่อสาร
- ประเมินว่าความเครียดเกี่ยวกับ anxiety, depression, burnout หรือภาวการณ์อื่นร่วมด้วยหรือเปล่า
- พินิจพิเคราะห์การส่งต่อแพทย์หรือจิตแพทย์ ถ้าหากมีลักษณะอาการร้ายแรงหรือมีความจำเป็นทางการแพทย์

แม้คุณอยากได้พูดคุยกับนักจิตวิทยาเกี่ยวกับความเครียดสะสม ความไม่สบายใจ หรือภาวการณ์ทางจิตใจที่เริ่มส่งผลต่อชีวิตประจำวัน

คำถามที่พบบ่อย

- ความเครียดสะสมแตกต่างจาก burnout เช่นไร
ความเครียดสะสมหมายถึงภาวการณ์ที่ร่างกายและจิตใจพบเจอแรงกดดันตลอดเป็นระยะเวลานาน ส่วน burnout มักเกี่ยวกับความเมื่อยล้าล้าทางอารมณ์ ความรู้สึกหมดแรงจูงใจ รวมทั้งความรู้สึกห่างหรือหมดความหมายกับงานหรือความรับผิดชอบบางสิ่งบางอย่าง ทั้งสองภาวะบางทีอาจเกี่ยวข้องกันได้ แต่ว่าไม่จำเป็นที่ต้องเช่นกันทุกกรณี

- นอนไม่หลับเพราะว่าเครียดควรจะทำยังไง
หากนอนไม่หลับเป็นครั้งคราว อาจเริ่มต้นจากการสังเกตต้นสายปลายเหตุที่กระตุ้นความเครียด ลดตัวกระตุ้นก่อนนอน แล้วก็จัด routine การนอนให้สม่ำเสมอ แต่ว่าถ้านอนไม่หลับต่อเนื่อง กระทบการทำงาน หรือมีลักษณะวิตกกังวล/ซึมเศร้าร่วมด้วย ควรพิเคราะห์เจอผู้ชำนาญเพื่อประเมินอย่างเหมาะควร

- เครียดสะสมทำให้เจ็บป่วยทางร่างกายได้ไหม
ความเครียดที่มิได้รับการจัดการบางทีอาจเกี่ยวกับอาการทางกายหลายประเภท ดังเช่นว่า ปวดศรีษะ กล้ามเนื้อตึง ปัญหาการนอน ปัญหาเกี่ยวกับทางเดินของกิน หรือความอ่อนเพลียล้า รวมทั้งในระยะยาวอาจชมรมกับการเสี่ยงด้านที่เกี่ยวข้องกับสุขภาพอะไรบางอย่าง จึงควรดูแลทั้งทางด้านร่างกายและทางด้านจิตใจด้วยกัน

- จะต้องมีลักษณะหนักก่อนถึงจะหารือนักจิตวิทยาไหม
ไม่มีความจำเป็นที่ต้องคอยให้อาการรุนแรงที่สุดก่อนแล้วก็ค่อยวิงวอน ถ้าเกิดความเครียดเริ่มกระทบการใช้ชีวิต งาน ความสัมพันธ์ การนอน หรือทำให้รู้สึกว่าต่อกรคนเดียวได้ยาก การปรึกษานักจิตวิทยาอาจช่วยทำให้รู้เรื่องสถานการณ์และก็วางวิธีสำหรับดูแลตนเองได้สมควรขึ้น



- นักจิตวิทยาช่วยเรื่องความเครียดสะสมได้อย่างไร
นักจิตวิทยาสามารถช่วยประเมินภาพรวมของความเครียด สำรวจรูปแบบความคิด อารมณ์ ความประพฤติ รวมทั้งแนวทางรับมือที่เกี่ยวพัน รวมถึงช่วยกำหนดแผนการดูแลตนเองอย่างมีระบบ ถ้ามีอาการรุนแรงหรือจำเป็นต้องได้รับการดูแลด้านการแพทย์ อาจเสนอแนะให้เจอแพทย์หรือจิตแพทย์ร่วมด้วย

- ขอความเห็นออนไลน์ได้ไหม
ได้ ถ้าหากเหมาะสมกับกรณีของผู้รับบริการ การขอคำแนะนำออนไลน์บางทีอาจเป็นหนทางสำหรับคนที่ไม่สะดวกเดินทาง อยู่ต่างจังหวัด หรือต้องการเริ่มจากพื้นที่ที่รู้จักดี อย่างไรก็แล้วแต่ ถ้ามีความเสี่ยงด้านความปลอดภัยหรืออาการร้ายแรง บางทีอาจต้องตรึกตรองต้นแบบการดูแลที่เหมาะสมกว่า

เข้าไปอ่านรายละเอียด  อาการเครียดสะสม ได้จาก >> https://www.mahajitnakhon.com/post/chronic-stress-symptoms