^^ บำบัดความเครียด อาการที่ควรสังเกตแล้วก็ผลพวงต่อชีวิตประจำวัน

[Panitsupa]

ความเครียดสะสม  คืออะไร? อาการที่พึงสังเกตรวมทั้งผลพวงต่อชีวิตประจำวัน



ความเครียดเป็นปฏิกิริยาปกติของร่างกายและจิตใจเมื่อจำต้องพบเจอแรงกดดัน การเปลี่ยนแปลง หรือสถานการณ์ที่จะต้องใช้พลังในการปรับนิสัย แม้กระนั้นเมื่อความเครียดเกิดขึ้นสม่ำเสมอเป็นเวลานาน และไม่มีตอนฟื้นตัวที่พอเพียง ความเครียดอาจเริ่มต้นสะสมกระทั่งมีผลต่อร่างกาย อารมณ์ ความนึกคิด  อาการเครียดสะสม  ความประพฤติปฏิบัติ การนอน การทำงาน และก็ความเกี่ยวพันได้

ความเครียดสะสมเป็นอย่างไร

ความเครียดสะสม เป็นภาวการณ์ที่ร่างกายและจิตใจจำเป็นต้องเผชิญแรงกดดันตลอดเป็นเวลานาน กระทั่งระบบการฟื้นฟูสภาพตามธรรมดาเริ่มน้อยเกินไป ความเครียดจำพวกนี้บางทีอาจมิได้มีต้นเหตุที่เกิดจากเหตุการณ์ใหญ่เพียงแต่ครั้งเดียว แม้กระนั้นอาจเป็นเพราะเนื่องจากภาระหน้าที่เล็กๆหลายเรื่องที่สะสมสม่ำเสมอ เช่น งานที่กดดัน ความรับผิดชอบในครอบครัว ปัญหาเรื่องการเงิน ความข้องเกี่ยว การศึกษา หรือการพักผ่อนไม่เพียงพอ

บ้างครั้ง ความเครียดบางทีอาจยังคงส่งผลต่อร่างกายและจิตใจแม้สิ่งกระตุ้นมิได้อยู่ข้างหน้าแล้ว ตัวอย่างเช่น การคิดวนถึงปัญหาเดิม ความรู้สึกกังวลใจล่วงหน้า หรือความทรงจำเกี่ยวกับเหตุที่บีบคั้น ความเครียดสะสม หรือ chronic stress อาจดำเนินต่อได้แม้ เครื่องกระตุ้นความเครียด หรือ stressor มิได้อยู่เบื้องหน้าโดยตรง เพราะความทรงจำหรือการนึกถึงสิ่งนั้นสามารถทำให้ผลกระทบดำเนินต่อได้

อาการหรือสัญญาณที่ควรสังเกต
อาการเครียดสะสมสามารถแสดงออกได้หลายด้าน ทั้งทางร่างกาย อารมณ์ ความคิด และความประพฤติปฏิบัติ บางบุคคลอาจรู้สึกเหนื่อยง่าย นอนไม่หลับ หรือเมื่อยเนื้อเมื่อยตัวหลายครั้ง ในเวลาที่บางคนอาจแสดงออกผ่านความอารมณ์เสีย สมาธิน้อยลง  บำบัดความเครียด  หรือรู้สึกว่าตัวเองไม่อาจจะจัดการเรื่องเดิมๆได้เหมือนก่อน



สัญญาณที่พึงสังเกต ดังเช่นว่า:

- อ่อนล้าง่าย หากแม้พักรวมทั้งยังรู้สึกไม่สดชื่น
- นอนไม่หลับ หลับยาก ตื่นตอนกลางดึก หรือนอนมากไม่ปกติ
- ปวดศรีษะ ปวดคอ บ่า ไหล่ หรือปวดเมื่อยตามร่างกาย
- ใจสั่น แน่นหน้าอก หายใจไม่ทั่วท้อง หรือรู้สึกตึงในร่างกาย
- สมาธิลดลง ดำเนินงานช้าลง หรือตัดสินใจยากขึ้น
- หงุดหงิดง่าย อารมณ์ไว หรือรู้สึกควบคุมอารมณ์ได้ยาก
- คิดวนซ้ำเกี่ยวกับปัญหาเดิมๆ
- รู้สึกบีบคั้นตลอดระยะเวลา หากแม้อยู่ในตอนที่ควรพัก
- เบื่อ ไม่ได้อยากทำสิ่งที่เคยทำเป็นตามธรรมดา
- กินเยอะขึ้นหรือน้อยลงจากเดิม
- หลีกเลี่ยงคน งาน หรือสถานการณ์ที่เคยจัดการได้
- คิดว่าร่างกายและก็จิตใจอยู่ในภาวะ "ตึง" ตลอดเวลา

เครียดสะสมไม่เหมือนกับความเครียดทั่วๆไปอย่างไร

ความเครียดทั่วๆไปมักเกิดขึ้นเมื่อมีเรื่องราวหรือแรงกดดันเฉพาะหน้า เช่น งานเร่ง การสอบ การสัมมนาสำคัญ หรือการตัดสินใจที่มีผลกระทบต่อชีวิต เมื่อสถานการณ์ผ่านไป ร่างกายและจิตใจมักค่อยๆกลับสู่ภาวะปกติ

แต่ว่า ความเครียดสะสม มักเกิดขึ้นเมื่อแรงกดดันดำเนินสม่ำเสมอเป็นระยะเวลานาน หรือเกิดซ้ำจนกระทั่งร่างกายและจิตใจไม่มีเวลาฟื้นพอเพียง อาการก็เลยอาจไม่ได้หายไปง่ายหากแม้จบงานหนึ่งไปแล้ว เนื่องจากยังมีแรงกดดันอื่นรออยู่ หรือมีความรู้สึกหนักใจที่ยังดำเนินต่อในความนึกคิด

ความเครียดสะสมมีผลต่อชีวิตประจำวันยังไง

ความเครียดสะสมบางทีอาจส่งผลต่อชีวิตหลายด้าน ไม่ใช่เฉพาะความรู้สึกเครียดในใจเท่านั้น แต่ว่ารวมถึงร่างกาย งาน ความข้องเกี่ยว และก็การดูแลตัวเอง

ผลต่อร่างกาย
ร่างกายบางทีอาจอยู่ในภาวะตื่นตัวสม่ำเสมอ นำไปสู่อาการ ยกตัวอย่างเช่น ปวดศรีษะ กล้ามเนื้อตึง เจ็บท้อง ใจสั่น ล้า  อาการเครียดสะสม  หรือคุณภาพการนอนลดน้อยลง หากไม่ได้รับการจัดการ ความเครียดเรื้อรังบางทีอาจเพิ่มความเสี่ยงต่อปัญหาเกี่ยวกับสุขภาพหลายด้าน ความเครียดที่มิได้รับการจัดการอาจเกี่ยวข้องกับปัญหาเกี่ยวกับสุขภาพ เช่น ความดันโลหิตสูง โรคหัวใจ โรคเส้นโลหิตสมอง โรคอ้วน และโรคเบาหวาน

ผลต่ออารมณ์รวมทั้งความนึกคิด
ผู้ที่มีความเครียดสะสมอาจรู้สึกหงุดหงิดง่าย วิตกกังวล คิดวน สมาธิน้อยลง หรือมีความคิดว่าจัดการเรื่องกล้วยๆๆได้ยากกว่าปกติ ความเครียดเรื้อรังสามารถที่จะเพิ่มความเสี่ยงต่อปัญหาที่เกิดจากทางร่างกายและจิตใจหลายด้าน เป็นต้นว่า anxiety, depression, sleep problems รวมทั้ง memory/concentration impairment

ผลต่อการทำงานหรือการศึกษา
ความเครียดสะสมอาจจะเป็นผลให้คุณภาพน้อยลง แม้บุคคลยังปฏิบัติงานหรือเรียนต่อไปได้ อาจมีอาการดังเช่น ดำเนินการช้าลง พลาดรายละเอียดง่ายดายมากยิ่งขึ้น ตัดสินใจยากขึ้น หรือรู้สึกไม่มีแรงก่อนเริ่มงาน

ผลต่อความสัมพันธ์
เมื่อร่างกายแล้วก็หัวใจอยู่ในภาวะตึงตลอด บุคคลอาจมีความทรหดอดทนลดลง หงุดหงิดง่าย ไม่ได้อยากคุย หรือติดต่อกับคนรอบข้างได้ยากขึ้น นำมาซึ่งการทำให้ความข้องเกี่ยวกำเนิดความเข้าใจผิดหรือความเคร่งเครียดซ้ำ

ผลต่อพฤติกรรมการดูแลตัวเอง
บางบุคคลอาจเริ่มต้นรับประทานไม่เป็นเวลา นอนไม่ตรงเวลา ดื่มคาเฟอีนมากขึ้นเรื่อยๆ ใช้สารบางอย่างเพื่อคลายความเครียด หรือเลี่ยงงานและคนรอบข้าง ซึ่งอาจก่อให้วงจรความเครียดเดินต่อไป

การขอคำแนะนำแล้วก็จิตบำบัดช่วยอะไรได้บ้าง
การปรึกษาหารือแล้วก็จิตบำบัดสามารถช่วยทำให้ผู้รับบริการทำความเข้าใจความเครียดสะสมอย่างมีระบบ ไม่ใช่เพียงคิดว่า "เครียดเพราะว่างานมากมาย" แม้กระนั้นตรวจสอบว่าความเครียดเกี่ยวข้องกับสาเหตุใดบ้าง เป็นต้นว่า ต้นแบบความคิด ความคาดหวังต่อตัวเอง ขอบเขตชีวิต ความเชื่อมโยง การพักผ่อนหย่อนใจ และก็แนวทางต่อกรที่ใช้ในขณะนี้

ใจความสำคัญที่การขอคำแนะนำและก็จิตบำบัดบางทีอาจช่วยได้ อาทิเช่น:

- ตรวจมูลเหตุของความเครียดแล้วก็ต้นสายปลายเหตุที่ทำให้อาการดำรงอยู่
- ทำความเข้าใจต้นแบบความนึกคิดที่เพิ่มแรงกดดัน ตัวอย่างเช่น ต้องทำให้สมบูรณ์แบบ หรือกลัวทำให้คนอื่นผิดหวัง
- สังเกตสัญญาณทางร่างกายรวมทั้งอารมณ์ก่อนอาการร้ายแรงขึ้น
- วางแผน coping strategies  ความเครียดสะสม  ที่เหมาะกับบริบทชีวิตจริง
- ฝึกการตั้งขอบเขตกับงาน ความเกี่ยวเนื่อง หรือความรับผิดชอบ
- เรียบเรียงการพักผ่อนหย่อนใจ การฟื้นฟูสภาพ และการดูแลตัวเอง
- สำรวจผลกระทบของความเครียดต่อความเกี่ยวพันและก็การติดต่อสื่อสาร
- ประเมินว่าความเครียดเกี่ยวกับ anxiety, depression, burnout หรือภาวะอื่นร่วมด้วยหรือไม่
- พิเคราะห์การส่งต่อหมอหรือจิตแพทย์ ถ้าเกิดมีอาการรุนแรงหรือมีความสำคัญทางการแพทย์

ถ้าคุณอยากพูดคุยกับนักจิตวิทยาเกี่ยวกับความเครียดสะสม ความรู้สึกไม่ค่อยสบายใจ หรือภาวการณ์ทางใจที่เริ่มมีผลต่อชีวิตประจำวัน

คำถามที่พบบ่อย

- ความเครียดสะสมแตกต่างจาก burnout ยังไง
ความเครียดสะสมซึ่งก็คือภาวะที่ร่างกายและจิตใจพบเจอแรงกดดันสม่ำเสมอเป็นระยะเวลาที่ยาวนาน ส่วน burnout มักเกี่ยวกับความเหนื่อยอ่อนล้าทางอารมณ์ ความรู้สึกไม่มีแรงดึงดูดใจ แล้วก็ความรู้สึกห่างหรือหมดความหมายกับงานหรือความรับผิดชอบบางอย่าง ทั้งสองภาวการณ์บางทีอาจเกี่ยวข้องกันได้ แต่ว่าไม่จำเป็นที่ต้องเช่นเดียวกันทุกกรณี

- นอนไม่หลับเนื่องจากเครียดควรทำยังไง
หากนอนไม่หลับเป็นบางครั้ง อาจเริ่มจากการสังเกตเหตุที่กระตุ้นความเครียด ลดสิ่งกระตุ้นก่อนนอน และก็จัด routine การนอนให้สม่ำเสมอ แม้กระนั้นถ้านอนไม่หลับต่อเนื่อง กระทบการทำงาน หรือมีลักษณะอาการตื่นตระหนก/ซึมเศร้าร่วมด้วย ควรจะใคร่ครวญพบผู้เชี่ยวชาญเพื่อประเมินอย่างเหมาะควร

- เครียดสะสมทำให้ไม่สบายทางร่างกายได้ไหม
ความเครียดที่ไม่ได้รับการจัดการอาจเกี่ยวเนื่องกับอาการทางร่างกายหลายชนิด เช่น ปวดหัว กล้ามตึง ปัญหาที่เกิดขึ้นกับการนอน ปัญหาที่เกิดขึ้นทางเดินอาหาร หรือความอ่อนล้าล้า แล้วก็ในระยะยาวบางทีอาจสโมสรกับการเสี่ยงด้านของสุขภาพอะไรบางอย่าง จำเป็นต้องดูแลทั้งร่างกายและจิตใจด้วยกัน

- จึงควรมีลักษณะหนักก่อนถึงจะขอคำแนะนำนักจิตวิทยาไหม
ไม่มีความจำเป็นที่ต้องรอคอยให้อาการร้ายแรงที่สุดก่อนจึงค่อยวิงวอน แม้ความเครียดเริ่มกระทบการใช้ชีวิต งาน ความเชื่อมโยง การนอน หรือทำให้รู้สึกว่าจัดการผู้เดียวได้ยาก การปรึกษานักจิตวิทยาบางทีอาจช่วยให้รู้เรื่องเหตุการณ์และก็วางแนวทางในการดูแลตนเองได้สมควรขึ้น



- นักจิตวิทยาช่วยเรื่องความเครียดสะสมได้อย่างไร
นักจิตวิทยาสามารถช่วยประเมินภาพรวมของความเครียด สำรวจต้นแบบความนึกคิด อารมณ์ ความประพฤติ และก็วิธีรับมือที่เกี่ยว รวมถึงช่วยวางแผนดูแลตนเองอย่างมีระบบ ถ้าหากมีลักษณะรุนแรงหรือจึงควรได้รับการดูแลทางด้านการแพทย์ อาจชี้แนะให้เจอแพทย์หรือจิตแพทย์ร่วมด้วย

- ขอความเห็นออนไลน์ได้ไหม
ได้ ถ้าหากเหมาะสมกับกรณีของผู้รับบริการ การปรึกษาขอคำแนะนำออนไลน์อาจเป็นช่องทางสำหรับผู้ที่ไม่สะดวกเดินทาง อยู่ต่างจังหวัด หรือต้องการเริ่มจากพื้นที่ที่รู้จัก แต่ ถ้าเกิดมีความเสี่ยงด้านความปลอดภัยหรืออาการร้ายแรง บางทีอาจต้องใคร่ครวญรูปแบบการดูแลที่เหมาะสมกว่า

ติดต่อและอ่านรายละเอียด  อาการเครียดสะสม  ได้ที่ >> https://www.mahajitnakhon.com/post/chronic-stress-symptoms