^^ อาการเครียดสะสม อาการที่ควรสังเกตแล้วก็ผลกระทบต่อชีวิตประจำวัน

[www.SeoNo1.co.th]

 บำบัดความเครียด  เป็นอย่างไร? อาการที่ควรสังเกตรวมทั้งผลพวงต่อชีวิตประจำวัน



ความเครียดเป็นปฏิกิริยาปกติของร่างกายและจิตใจเมื่อจำต้องเผชิญแรงกดดัน การเปลี่ยนแปลง หรือสถานการณ์ที่จำต้องใช้พลังสำหรับในการปรับพฤติกรรม แต่ว่าเมื่อความเครียดเกิดขึ้นตลอดเป็นเวลานาน และไม่มีตอนฟื้นตัวที่เพียงพอ ความเครียดอาจเริ่มต้นสะสมกระทั่งส่งผลต่อร่างกาย อารมณ์ ความคิด  บำบัดความเครียด  พฤติกรรม การนอน การทำงาน และก็ความข้องเกี่ยวได้

ความเครียดสะสมเป็นอย่างไร

ความเครียดสะสม คือสภาวะที่ร่างกายและจิตใจต้องเผชิญแรงกดดันสม่ำเสมอเป็นระยะเวลาที่ยาวนาน กระทั่งระบบการฟื้นฟูสภาพตามธรรมดาเริ่มไม่พอ ความเครียดประเภทนี้บางทีอาจไม่ได้มีสาเหตุมาจากเหตุใหญ่เพียงครั้งเดียว แต่ว่าอาจเกิดขึ้นจากภาระหน้าที่เล็กๆหลายเรื่องที่สะสมตลอด อย่างเช่น งานที่กดดัน ความรับผิดชอบในครอบครัว ปัญหาที่เกิดขึ้นกับการเงิน ความเกี่ยวเนื่อง การเล่าเรียน หรือการพักผ่อนน้อยเกินไป

บางกรณี ความเครียดบางทีอาจยังคงส่งผลต่อร่างกายและจิตใจแม้สิ่งเร้าไม่ได้อยู่ข้างหน้าแล้ว เช่น การคิดวนถึงปัญหาเดิม ความไม่ค่อยสบายใจล่วงหน้า หรือความจำเกี่ยวกับเรื่องที่กดดัน ความเครียดสะสม หรือ chronic stress บางทีอาจดำเนินต่อได้แม้ สิ่งกระตุ้นความเครียด หรือ stressor มิได้อยู่ข้างหน้าโดยตรง เพราะว่าความจำหรือการนึกถึงสิ่งนั้นสามารถทำให้ผลพวงดำเนินต่อได้

อาการหรือสัญญาณที่พึงสังเกต
อาการเครียดสะสมสามารถแสดงออกได้หลายด้าน อีกทั้งทางร่างกาย อารมณ์ ความนึกคิด และก็พฤติกรรม บางบุคคลอาจรู้สึกอ่อนเพลียง่าย นอนไม่หลับ หรือปวดเมื่อยบ่อยมาก ช่วงเวลาที่บางคนบางทีอาจแสดงออกผ่านความรำคาญ สมาธิต่ำลง ปรึกษานักจิตวิทยา ความเครียด   หรือรู้สึกว่าตัวเองไม่สามารถที่จะจัดการเรื่องเดิมๆได้เหมือนเก่า



สัญญาณที่พึงสังเกต เป็นต้นว่า:

- อิดโรยง่าย หากแม้พักและก็ยังรู้สึกไม่สดชื่น
- นอนไม่หลับ หลับยาก ตื่นเวลากลางดึก หรือนอนมากแตกต่างจากปกติ
- ปวดศรีษะ ปวดคอ บ่า ไหล่ หรือเมื่อยเนื้อเมื่อยตัวตามร่างกาย
- ใจสั่น แน่นหน้าอก หายใจไม่ทั่วท้อง หรือรู้สึกตึงภายในร่างกาย
- สมาธิต่ำลง ดำเนินการช้าลง หรือตัดสินใจยากขึ้น
- อารมณ์เสียง่าย อารมณ์ไว หรือรู้สึกคุมอารมณ์ได้ยาก
- คิดวนซ้ำเกี่ยวกับปัญหาเดิมๆ
- รู้สึกบีบคั้นตลอดเวลา หากแม้อยู่ในช่วงที่ควรจะพัก
- เบื่อ ไม่อยากทำสิ่งที่เคยทำเป็นตามเดิม
- รับประทานมากเพิ่มขึ้นหรือลดน้อยลงจากเดิม
- หลีกเลี่ยงคน งาน หรือเหตุการณ์ที่เคยจัดการได้
- มีความรู้สึกว่าร่างกายและหัวใจอยู่ในภาวการณ์ "ตึง" ตลอดเวลา

เครียดสะสมไม่เหมือนกับความเครียดทั่วๆไปเช่นไร

ความเครียดทั่วไปมักเกิดขึ้นเมื่อมีเรื่องราวหรือแรงกดดันเฉพาะหน้า ยกตัวอย่างเช่น งานเร่ง การสอบ การประชุมสำคัญ หรือการตัดสินใจที่มีผลเสียต่อชีวิต เมื่อเหตุการณ์ผ่านไป ร่างกายและจิตใจมักเบาๆกลับสู่ภาวการณ์ธรรมดา

แต่ว่า ความเครียดสะสม มักเกิดขึ้นเมื่อแรงกดดันดำเนินสม่ำเสมอเป็นระยะเวลานาน หรือกำเนิดซ้ำจนร่างกายและจิตใจไม่ว่างฟื้นพอเพียง อาการจึงบางทีอาจมิได้หายไปง่ายหากแม้จบงานหนึ่งไปแล้ว เนื่องจากว่ายังมีแรงกดดันอื่นรออยู่ หรือมีความไม่ค่อยสบายใจที่ยังดำเนินต่อในความคิด

ความเครียดสะสมมีผลต่อชีวิตประจำวันเช่นไร

ความเครียดสะสมบางทีอาจมีผลต่อชีวิตหลายด้าน ไม่ใช่เฉพาะความรู้สึกเครียดในใจเพียงแค่นั้น แต่รวมถึงร่างกาย งาน ความเกี่ยวข้อง แล้วก็การดูแลตัวเอง

ผลต่อสภาพทางด้านร่างกาย
ร่างกายอาจอยู่ในสภาวะตื่นตัวสม่ำเสมอ ทำให้มีการเกิดอาการ เช่น ปวดหัว กล้ามเนื้อตึง ปวดท้อง ใจสั่น เมื่อยล้า ปรึกษานักจิตวิทยา ความเครียด   หรือคุณภาพการนอนลดน้อยลง ถ้าเกิดมิได้รับการจัดการ ความเครียดเรื้อรังอาจเพิ่มการเสี่ยงต่อปัญหาสุขภาพหลายด้าน ความเครียดที่ไม่ได้รับการจัดการอาจเกี่ยวกับปัญหาด้านสุขภาพ อย่างเช่น ความดันเลือดสูง โรคหัวใจ โรคเส้นโลหิตสมอง โรคอ้วน รวมทั้งเบาหวาน

ผลต่ออารมณ์และก็ความคิด
ผู้ที่มีความเครียดสะสมอาจรู้สึกหงุดหงิดง่าย วิตกกังวล คิดวน สมาธิลดน้อยลง หรือมีความคิดว่าจัดแจงเรื่องกล้วยๆๆได้ยากกว่าธรรมดา ความเครียดเรื้อรังสามารถที่จะเพิ่มความเสี่ยงต่อปัญหาที่เกิดขึ้นเกี่ยวกับทางร่างกายและจิตใจหลายด้าน ตัวอย่างเช่น anxiety, depression, sleep problems แล้วก็ memory/concentration impairment

ผลต่อการทำงานหรือการเล่าเรียน
ความเครียดสะสมอาจส่งผลให้ความสามารถลดลง แม้บุคคลยังปฏิบัติงานหรือเรียนต่อไปได้ อาจมีอาการดังเช่น ทำงานช้าลง พลาดเนื้อหาง่ายมากยิ่งขึ้น ตกลงใจยากขึ้น หรือรู้สึกหมดแรงก่อนเริ่มงาน

ผลต่อความเชื่อมโยง
เมื่อร่างกายรวมทั้งจิตใจอยู่ในสภาวะตึงสม่ำเสมอ บุคคลอาจมีความอดทนลดน้อยลง รำคาญง่าย ไม่ได้อยากต้องการคุย หรือติดต่อสื่อสารกับคนรอบข้างได้ยากขึ้น ส่งผลให้ความสัมพันธ์เกิดความเข้าใจผิดหรือความเครียดซ้ำ

ผลต่อความประพฤติการดูแลตนเอง
บางบุคคลอาจจะเริ่มต้นกินไม่ตรงเวลา นอนไม่เป็นเวลา ดื่มคาเฟอีนเพิ่มมากขึ้น ใช้สารบางสิ่งบางอย่างเพื่อคลายความเครียด หรือเลี่ยงงานและก็คนรอบกาย ซึ่งอาจทำให้วงจรความเครียดเดินต่อไป

การขอคำแนะนำรวมทั้งจิตบำบัดช่วยอะไรได้บ้าง
การปรึกษาหารือรวมทั้งจิตบำบัดสามารถช่วยทำให้ผู้รับบริการทำความเข้าใจความเครียดสะสมอย่างเป็นระบบ ไม่ใช่เพียงแต่เห็นว่า "เครียดเพราะว่างานเยอะแยะ" แม้กระนั้นตรวจว่าความเครียดเกี่ยวเนื่องกับต้นสายปลายเหตุใดบ้าง ดังเช่น แบบอย่างความคิด ความคาดหวังต่อตัวเอง ขอบเขตชีวิต ความสัมพันธ์ การพักผ่อนหย่อนใจ และก็แนวทางจัดการที่ใช้ในตอนนี้

ใจความสำคัญที่การปรึกษาขอคำแนะนำแล้วก็จิตบำบัดอาจช่วยได้ ยกตัวอย่างเช่น:

- ตรวจแหล่งที่มาของความเครียดแล้วก็ปัจจัยที่ทำให้อาการดำรงอยู่
- ทำความเข้าใจต้นแบบความคิดที่เพิ่มแรงกดดัน อย่างเช่น จำเป็นต้องทำให้เพอร์เฟ็ค หรือกลัวทำให้ผู้อื่นผิดหวัง
- สังเกตสัญญาณทางร่างกายรวมทั้งอารมณ์ก่อนอาการรุนแรงขึ้น
- คิดแผน coping strategies  รักษาความเครียด ที่เหมาะกับบริบทชีวิตจริง
- ฝึกฝนการตั้งขอบเขตกับงาน ความข้องเกี่ยว หรือความรับผิดชอบ
- จัดระบบการพักผ่อนหย่อนใจ การฟื้นตัว และการดูแลตัวเอง
- ตรวจสอบผลพวงของความเครียดต่อความเชื่อมโยงและก็การติดต่อสื่อสาร
- ประเมินว่าความเครียดเกี่ยวโยงกับ anxiety, depression, burnout หรือสภาวะอื่นร่วมด้วยหรือไม่
- พินิจการส่งต่อแพทย์หรือจิตแพทย์ ถ้าหากมีลักษณะอาการร้ายแรงหรือมีความจำเป็นทางด้านการแพทย์

ถ้าเกิดคุณอยากคุยกับนักจิตวิทยาเกี่ยวกับความเครียดสะสม ความไม่ค่อยสบายใจ หรือสภาวะทางจิตใจที่เริ่มมีผลต่อชีวิตประจำวัน

คำถามที่พบบ่อย

- ความเครียดสะสมแตกต่างจาก burnout เช่นไร
ความเครียดสะสมซึ่งก็คือภาวะที่ร่างกายและจิตใจพบเจอแรงกดดันตลอดเป็นระยะเวลาที่ยาวนาน ส่วน burnout มักเกี่ยวข้องกับความเหนื่อยอ่อนล้าทางอารมณ์ ความรู้สึกหมดแรงดึงดูดใจ แล้วก็ความรู้สึกห่างหรือหมดความหมายกับงานหรือความรับผิดชอบบางสิ่ง ทั้งคู่ภาวะอาจเกี่ยวข้องกันได้ แต่ว่าไม่จำเป็นที่จะต้องแบบเดียวกันทุกกรณี

- นอนไม่หลับเพราะเหตุว่าเครียดควรจะทำอย่างไร
หากนอนไม่หลับเป็นบางครั้ง อาจเริ่มต้นจากการสังเกตเหตุที่กระตุ้นความเครียด ลดแรงกระตุ้นก่อนนอน และก็จัด routine การนอนให้สม่ำเสมอ แต่ว่าถ้าเกิดนอนไม่หลับตลอด กระทบการทำงาน หรือมีลักษณะอาการไม่สบายใจ/ซึมเศร้าร่วมด้วย ควรพินิจเจอผู้ชำนาญเพื่อประเมินอย่างเหมาะสม

- เครียดสะสมทำให้ป่วยทางกายได้ไหม
ความเครียดที่มิได้รับการจัดการอาจเกี่ยวพันกับอาการทางร่างกายหลายอย่าง อย่างเช่น ปวดศีรษะ กล้ามเนื้อตึง ปัญหาเกี่ยวกับการนอน ปัญหาทางเดินของกิน หรือความเหนื่อยล้า รวมทั้งในระยะยาวอาจสัมพันธ์กับการเสี่ยงด้านของสุขภาพบางสิ่ง ควรต้องดูแลทั้งด้านร่างกายและจิตใจร่วมกัน

- ควรต้องมีอาการหนักก่อนถึงจะปรึกษานักจิตวิทยาไหม
ไม่มีความจำเป็นที่ต้องรอคอยให้อาการรุนแรงที่สุดก่อนจึงค่อยขอร้อง ถ้าหากความเครียดเริ่มกระทบการใช้ชีวิต งาน ความเกี่ยวเนื่อง การนอน หรือทำให้เกิดความรู้สึกว่าต่อกรคนเดียวได้ยาก การปรึกษาหารือนักจิตวิทยาบางทีอาจช่วยให้เข้าใจสถานการณ์แล้วก็วางแนวทางสำหรับดูแลตนเองได้สมควรขึ้น



- นักจิตวิทยาช่วยเรื่องความเครียดสะสมได้ยังไง
นักจิตวิทยาสามารถช่วยประเมินภาพรวมของความเครียด สำรวจแบบความนึกคิด อารมณ์ ความประพฤติ แล้วก็แนวทางต่อกรที่เกี่ยวข้อง รวมทั้งช่วยวางแผนการดูแลตัวเองอย่างมีระบบ ถ้ามีลักษณะร้ายแรงหรือจำเป็นที่จะต้องได้รับการดูแลด้านการแพทย์ อาจชี้แนะให้พบหมอหรือจิตแพทย์ร่วมด้วย

- ขอความเห็นออนไลน์ได้ไหม
ได้ ถ้าเหมาะสมกับกรณีของผู้รับบริการ การหารือออนไลน์อาจเป็นทางเลือกสำหรับผู้ที่ไม่สบายเดินทาง อยู่บ้านนอก หรือต้องการเริ่มต้นจากพื้นที่ที่เคยชิน อย่างไรก็ดี แม้มีความเสี่ยงด้านความปลอดภัยหรืออาการรุนแรง บางทีอาจจำเป็นต้องพิจารณาต้นแบบการดูแลที่เหมาะสมกว่า

คลิ๊กอ่านรายละเอียด  อาการเครียดสะสม ได้ตามนี้ >> https://www.mahajitnakhon.com/post/chronic-stress-symptoms